Framsida på Fataburen 1976

Det fylgjer med alderen å minnast i ti-års-bolkar: kvar var du i livet for 20, 30, 40 og 50 år sidan? Året 1976, dvs. for 50 år sidan, var eg, fagleg sett, midt i dei «formande» åra mine. Eg var leiar ved Folkminnessamlingen ved Nordiska museet i Stockholm. Kvar dag reiste eg med pendeltog frå Kungsängen i Upplands-Bro. Me var ein familie på fire som leigde eit fireroms husvære i eit nytt bustadområde. Kvardagane var prega av eit pulserande fagleg liv på museet, kombinert med to timars dagleg reise på fulle togvogner og småbarnsliv på heimebane.

I 1976 fekk eg i oppgåve å redigera det årlege tidsskriftet til Nordiska museet, «Fataburen». Tema skulle vera «Nordisk folktro». Med meg hadde eg Bengt af Klintberg og Reimund Kvideland (1935-2006). Årgangen skulle samstundes vera festskrift for den tidlegare leiaren for Folkminnessamlingen på Nordiska Museet, Carl-Herman Tillhagen (1906-2002). Han runda 70 år. Med ein skandinavisk redaksjon vart det bestemt at me skulle ta imot bidrag på dei skandinaviske språka. Eg fekk i oppgåve å handtera dei praktiske oppgåvene i tillegg til å å skriva ein artikkel om nordisk folketruforsking. Prosessen var svært lærerik; kontakt med kjende og ukjende kollegaer i dei nordiske landa, purrerundar for å få inn manuskript og korrekturar, administrera helsingsliste til jubilanten («tabula gratulatoria»). Saman med ein kollega på museet, Ernst-Folke Lindberg, fekk eg også i oppgåve å utføra ombrekkinga av tekstane frå spaltekorrektur til to-spalta tekstsider. Dette inkluderte også manuell innsetjing av ilustrasjonar, der eg måtte læra å rekna ut kor stor plass kvar illustrasjon skulle ha på sida. Me hadde ein spesiell linjal der den typografiske måle-eininga var «cicero». Prosessen var omfattande og lærerik, og me kom i land til rett tid.

Eg hugsar då styresmannen for Nordiska Museet, Sune Zachrisson (1932-2020), og eg tok drosje ut til Tillhagens villa på Lidingö. Me skulle overrekja han festskrift-varianten av Fataburen på årmålsdagen hans, 17. desember. Eg er litt usikker på om han visste om festskriftet på førehand, men han uttrykte stor glede då han fekk boka, som faktisk målbar eit breitt utsyn over nordisk folketruforsking på den tida. Somme av artiklane dukka opp på pensumlister ved universitet i Norden i åra etterpå.

I ettertid har eg hatt stor nytte av redaksjonserfaringa med Fataburen i 1976. Eg fekk læra meg kva arbeidsoperasjonar som må løysast når ein skal gje ut publikasjonar. Det vart likevel den einaste gongen der eg manuelt har stått for ombrekking av trykksider. Slik sett vart det ein kort relasjon til «cicero».